الحاج محمد كريمخان الكرماني ( مترجم : ابراهيمى )

243

دقائق العلاج ( فارسي )

نيروى انفعالى و نگاهدارنده اثر ، در آن بيمار است ، در اين هنگام بايد به معالجات خاص پرداخت تا كاملا بهبودى پيدا شود كما اينكه اگر داخل اطاقى شوى و ببينى در اثر آتشى كه در آنجا افروخته شده ديوارهايش گرم است پس از بيرون بردن آتش و تهويه تا مدتى ديوارها گرم باقى مىماند علت اين مسئله آن است كه اين قبيل سببها تكميل‌كننده هستند نه ايجاد كننده زيرا اگر ايجادكننده بودند پس از زدودن مؤثر ، اثر نيز زايل مىگرديد اما در حالت تكميل ، مدتى طول مىكشد تا اثر تمام شود ، مانند اينكه كسى سنگى را پرتاب كند و بلافاصله بميرد . بنابراين شكى باقى نمىماند كه باقى بودن عرض ، هميشه همراه با زدودن اثر نيست بلكه ممكن است كه سبب از بين رفته باشد اما اثر تا مدتى باقى بماند و در چنين حالتى باقى بودن اثر دليل بجا بودن سبب نيست ، مثلا ممكن است كه سببى را از بين ببريم اما اثر آن تا پايان زندگى بيمار بجاى خود باقى بماند مثلا اگر كسى بدليلى كور بشود با اينكه سبب اصلى هميشه باقى نيست آن كس تا آخر عمر نابينا خواهد ماند . [ فائده - قطع بيمارى كه ناشى از بيمارى ديگرى مىشود ] گاه در جستجوى خود به آن مىرسى كه يك بيمارى ، ناشى از وجود بيمارى ديگرى است مثل نابينائى كه گاه در اثر صداع پيدا مىشود يا يك بيمارى از سببى پديد آمده مثل تبى كه بدنبال يك عفونت پيدا شده ، در نوع اول بايد نخست بدرمان بيمارى اصلى بپردازى و در گونه دوم بايد سبب خارجى يا داخلى را درمان كنى . اگر يك بيمارى دنباله بيمارى ديگر باشد ، بايد اول بيمارى نخست را درمان كنى اما اگر بيمار در يك زمان دو بيمارى مخالف هم داشته باشد ، اول بيمارى سخت‌تر و خطرناك‌تر و آن را كه بر طبيعت بيمار